Rusya’nın Sibirya bölgesindeki İrkutsk Veba Araştırma Enstitüsü’nde görevli 28 yaşındaki biyokimya uzmanı Daria Shipilova’nın akciğer vebası şüphesiyle yaşamını yitirmesi, temas ettiği yaklaşık 200 kişinin karantinaya alınmasına ve olayın laboratuvardan mı yoksa vahşi hayvan temasından mı kaynaklandığına ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi.
İlk iddialar genç araştırmacının yüksek korumalı tesiste virüs dolu bir tüpü düşürerek enfekte olduğu yönünde yoğunlaşmıştı. Buna karşın mesai arkadaşları ve laboratuvar koşullarını bilen çevreler, tesiste cam tüp dahi kullanılmadığını vurgulayarak böylesi bir sızıntı ihtimalinin neredeyse imkânsız olduğunu belirtiyor.
Çalışma arkadaşları, asıl riskin Shipilova’nın ölümünden hemen önce Moğolistan sınırında yer alan Buryatya bölgesine gerçekleştirdiği saha gezisinden kaynaklandığını savunuyor. Bölgedeki vahşi sincap popülasyonunda Yersinia pestis bakterisinin doğal olarak bulunduğuna işaret eden uzmanlar, genç kadının arazi görevi esnasında enfekte sincaplar veya pireler yoluyla bakteriye maruz kalmış olabileceğini kaydediyor.
Resmi kayıtlara ölüm nedeni “sebebi belirsiz zatürre” olarak geçirilmesine ve Rus makamlarının bölgede veba vakası bulunmadığını açıklamasına rağmen, yaklaşık 200 temaslının tecrit edilmesi ve sağlık kuruluşlarının teyakkuza geçirilmesi endişeleri artırdı. Devlet medyasının saha görevine dair ilk paylaşımları yayından kaldırması da olayın üzerinin örtülmeye çalışıldığı yönündeki iddiaları güçlendirdi.
