Kenya’da 18 yıl boyunca çitlerle izole edilen savan alanlarına filler ve zürafalar gibi büyük otçulların yeniden girmesi, bitki örtüsünde hızlı bir dönüşüm başlattı. 1999’da başlatılan ve 2017’de hayvanların serbest bırakılmasıyla devam eden deney, otçulların ekosistem ve ağaç yapısı üzerindeki belirleyici etkisini gözler önüne serdi.
Araştırma kapsamında 1999 yılında kurulan bariyerler, iri cüsseli otoburların belirlenen sahalara girişini engelledi. Hayvan baskısından uzak kalan bu bölgelerde ağaç örtüsü yüzde 60 seviyesinin üzerine tırmanırken, otçulların serbestçe dolaştığı kontrol alanlarındaki örtü oranı yüzde 21 ile 32 aralığında seyretti. Söz konusu süreçte korunan alanlardaki ağaçların boyları uzadı ve sıklıkları belirgin şekilde arttı.
Hayvanların dönüşü savanı yeniden şekillendirdi
Deneyin uygulandığı sahadaki çitler 2017 yılında kaldırılarak fil, zürafa ve impala gibi türlerin bölgeye yeniden geçişine imkan tanındı. Otçulların alana dahil olmasıyla birlikte ağaçların boylanması yavaşladı, tepe tacı genişlemesi geriledi ve bitki kayıpları çoğaldı. Takip eden iki yıl içinde kontrol alanları ile deney sahası arasındaki ağaç boyu farkı tamamen kapandı.
Otoburların gelişiyle ağaç örtüsü gerileyerek 2025 senesinde çalışmanın başlangıç seviyesine yaklaştı, ancak ağaç yoğunluğundaki yükseklik varlığını korudu. Gerçekleştirilen araştırma, savandaki büyük otçulların yalnızca yeşillikle beslenmediğini, aynı zamanda ağaç popülasyonunun dağılımı ile fiziksel özelliklerini doğrudan şekillendirdiğini ortaya koydu.
